Mirjam Geurts - van Well

Mirjam Geurts-van Well, WASTE, Gouda

Opleiding: Vrije school, havo-examen wiskunde B, natuurkunde, scheikunde, engels, Nederlands, biologie en aardrijkskunde.
Opleiding Aquatische ecotechnologie, Hogeschool Zeeland, Vlissingen.

Waarom heb je voor deze opleiding gekozen?
De opleiding Aquatische ecotechnologie is volgens mij de enige opleiding die heel breed over water gaat. De vakken die je krijgt gaan bijvoorbeeld over de microbiologie van het water, de chemie van water, bemonstering en waterwetgeving.

Ik heb na mijn afstuderen verschillende cursussen gevolgd o.a. de Basiscursus Riolering van Stichting Wateropleidingen. Nu volg ik een cursus projectmanagement. 

Hoe ben je bij WASTE terechtgekomen?
Ik heb stage gelopen bij WASTE en aansluitend heb ik hier mijn afstudeeronderzoek gedaan.
Ik ben afgestudeerd op een haalbaarheidsstudie naar de mogelijkheden van droge sanitatie in een buitengebied van de gemeente Gouda, waar de huizen nog niet zijn aangesloten op het riool en gezocht werd naar een oplossing voor het afvalwaterprobleem van deze huizen. De toiletten waar ik naar keek waren gebaseerd op urinescheiding. Dat wil zeggen, urine wordt separaat opgevangen in het toilet, al dan niet verdund met water.
Het onderzoek heeft geleid tot een aanbeveling aan de gemeente Gouda ten aanzien van de van de haalbaarheid van urinescheidingstoiletten in dit buitengebied.

Wat is WASTE voor een organisatie?
WASTE is een ontwikkelingsorganisatie, en gericht op de afvalproblematiek. De missie van WASTE is kansarme bevolkingsgroepen in staat te stellen om de eigen situatie te veranderen en om inspraak te hebben in hoe hun steden en landen zich ontwikkelen op het gebied van stedelijk milieubeheer in landen in Afrika, Azië, Latijns- Amerika, de kleine eilandengroepen, Centraal- en Oost-Europa. We helpen bijvoorbeeld met het opzetten van een recycling center voor papier door o.a. de papierinzameling dusdanig te organiseren dat de lokale bevolking hier een inkomen uit kan halen. Het mes snijdt dan aan twee kanten. Daarnaast ontwikkelt WASTE activiteiten in het Noorden ter ondersteuning van de activiteiten in het buitenland.

WASTE ontvangt geld voor haar projecten door projectplannen in te dienen bij diverse donoren, waaronder het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Wat doe jij bij WASTE?
Ik ben adviseur sanitatie en ondersteun collega’s in projecten wat betreft de technische aspecten van sanitatie. Bij WASTE werken o.a. politicologen en antropologen, ik ben een van de weinige met een technische achtergrond. Mijn werk bestaat verder uit het organiserener van bijeenkomsten, schrijf stukken, en geef presentaties. Allemaal op het gebied van sanitatie.

Daarnaast ben ik ben als projectmanager betrokken bij een project in Bulgarije. Bulgarije moet om toe te treden tot de Europese Unie aan allerlei richtlijnen voldoen. Een van die eisen is dat er bij agglomeraties met meer dan 2000 mensen riolering wordt aangelegd en het afvalwater gezuiverd wordt in een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Aanleg van riolering en rioolwaterzuiveringsinstallaties in Bulgarije is moeilijk betaalbaar. In het project wordt daarom gezocht naar kleinschalige oplossingen die rekening houden met de ruimtelijke ordening in Bulgarije en de financiële capaciteit. Een droog toilet systeem zou een mogelijke oplossing kunnen bieden.

Voor het Netherlands Water Partnership heb ik meegeschreven aan een boekje , met de titel Smart Sanitation Solutions. Het boekje geeft ideeën aan de lezer over hoe op een slimme manier kan worden omgegaan met menselijke fecaliën en urine. Het bevat voorbeelden van verschillende toiletten en behandelingstechnieken.

WASTE doet bij de buitenlandse projecten veel kennis op en koppelt die kennis terug in Nederland door middel van publicaties en bijvoorbeeld het opzetten of bijwonen van beleidsdiscussies.Een voorbeeld daarvan is de organisatie van een reeks bijeenkomsten met experts, At the end of the pipe genaamd (januari-februari 2005). Ik was bij de organisatie van deze bijeenkomsten betrokken en heb de proceedings mee opgesteld.

Wat is droge sanitatie?
De Europese Kaderrichtlijn Water stelt nieuwe eisen aan het effluent (uitstroom) van de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). Van alle stikstof in het water dat aankomt op een RWZI is ongeveer 85% uit urine afkomstig terwijl urine slechts 1% uitmaakt van de totale afvalwaterstroom qua volume. Er gaan al een tijdje stemmen op om urine en fecaliën gescheiden in te zamelen. Uit de urine kunnen dan de nutriënten, zoals stikstof en fosfaat, worden terug gewonnen. Een probleem is dat je blijft zitten met de fecaliën. Helaas is voor de behandeling van droog ingezamelde fecaliën nog geen goede methode voor handen.

Hoewel WASTE gericht is op het buitenland, speelt het onderwerp ook in Nederland en Europa En dat is goed. Het kan niet zo zijn dat we in het buitenland allerlei ontwikkelingen in gang zetten, zonder dat we op een zelfde manier kijken naar het systeem dat we hier hebben. Het rioleringsstelsel zoals wij dat nu kennen, wordt in de toekomst steeds duurder vanwege de achteruitgang van rioleringstelsels die gelegd zijn na de 2de WO. Naast het feit dat veel geld gemoeid is met de aanleg en het onderhoud van riolering worden de kosten voor reiniging van afvalwater ook almaar hoger, doordat we steeds strengere eisen stellen aan de mate van zuivering van afvalwater.
Eigenlijk moeten we dus af van het spoeltoilet maar daar is een hele cultuuromslag voor nodig omdat andere oplossingen als onhygiënisch gezien worden, maar dat niet hoeven te zijn. Heel sporadisch zijn er experimenten op dit gebied, zoals het ‘nieuwe plassen’ in Meppel. Maar bij projecten voor duurzaam bouwen bijvoorbeeld, speelt droge sanitatie, en/of sanitatie gebaseerd op scheiding van urine en fecaliën (nog) geen rol.

Wat zijn belangrijke punten voor WASTE?
Afval is het speerpunt van WASTE en sanitatie is daar een onderdeel van. Voor WASTE heeft het werken aan de 7e millenniumdoelstelling (het aantal mensen zonder goede sanitatie moet in 2015 gehalveerd zijn) prioriteit.

En over 10 jaar?
Goede sanitaire voorzieningen en schoon water zullen ook over 10 jaar nog belangrijke onderwerpen zijn om aan te werken. Ik denk niet dat iedereen op de wereld tegen die tijd zijn emmertje huisvuil aan de straat kan zetten, of naar een schoon en veilig toilet kan gaan wanneer men wil.

In Nederland zal men over 10 jaar waarschijnlijk anders tegen sanitatie aankijken, en zal meer en meer worden ingezet op scheiding van afvalwaterstromen. Deze ontwikkeling is al in gang gezet, kijk maar naar de vele afkoppelprojecten voor regenwater!