B
Baai
Een baai is een uitstulping van een zee of oceaan landinwaarts.
Bagger
Bagger is slib dat ontstaat doordat plantenresten, afval, bodemmateriaal en bladeren zich vastzetten op de bodem van vaarwegen.
Baggeren
Baggeren omvat alle werkzaamheden die nodig zijn bij het weghalen van zand, slib en andere lagen van de waterbodem. Maar ook landaanwinning en opschonen van het oppervlaktewater.
Baggerschip
Een baggerschip is een schip met vaak een soort slurf eraan, dat in staat is materiaal van de bodem op te pakken/zuigen en ergens anders weer neer te laten.
Balgstuw
Een balgstuw is een type stuw, en wordt ook wel ingezet als keersluis. Bij dit type stuw wordt een soort rubberen doek bevestigd aan constructies op de bodem van het water en de oevers. Als men wil dat de stuw het water tegenhoudt, blaast men de stuw vol met lucht, waarbij deze rechtop gaat staan. Afhankelijk van het gewenste waterpeil kan men in de stuw meer of minder lucht laten stromen.
Balkengat
Een balkengat (in Noord-Nederland: balkgat) is een ondiepe watergang, waarin de voorraad boomstammen van een houtzagerij wordt bewaard totdat deze verder kunnen worden verwerkt.
Bandijk
De rivierdijk die het winterbed omsluit. Ook wel winterdijk of rivierdijk genoemd.
Basiskustlijn
Kustlijn die in het kader van de kustlijnzorg zal worden gehandhaafd. In het algemeen de positie van de gemiddelde kustlijn op 1 januari 1990.
Basispeil
Extreme hoogwaterstand met (per definitie) een overschrijdingsfrequentie van 1/ 10.000 per jaar.
Bathse spuisluis
De Bathse spuisluis is een onderdeel van de Deltawerken. De sluis is niet aangelegd als verdediging tegen het water, maar is samen met het Bathse spuikanaal aangelegd om zoet water af te kunnen voeren waarmee het Volkerak, het Zoommeer, het Markiezaatsmeer en het Schelde-Rijnkanaal worden doorgespoeld (door de afdamming van deze wateren ging dit niet meer vanzelf). Door het doorlaten van vers water via de Volkerakdam wordt schoon water het gebied ingelaten. Het oude, vervuilde, water wordt via het Bathse spuikanaal en de Bathse spuisluis in de Westerschelde geloosd. Ook wordt de spuisluis gebruikt voor het lozen van water uit West-Brabant, dat via het Schelde-Rijnkanaal wordt afgevoerd.
Beatrixkanaal
Het Beatrixkanaal is een zijkanaal van 8,4km lang dat het industrieterrein 'de Hurk' in het zuiden van Eindhoven verbindt met het Wilheminakanaal.
Beek
Een beek is een min of meer natuurlijke stroom water die vanuit een oorsprong, vaak een bron, stroomafwaarts vloeit. Wanneer meerdere beken samenkomen en een zekere grootte krijgen spreekt men van een rivier. Een vuistregel om te bepalen of een waterloop nu een beek of een rivier genoemd moet worden, is dat een beek op alle plaatsen doorwaadbaar is en een rivier op enkele plekken. In laaglandgebieden in Europa, zoals Nederland, hebben veel beken hun natuurlijk karakter verloren door ingrijpende kanalisaties.
Benedenrivierengebied
Het door Rijn en Maas gevoede rierengebied ten westen van de lijn Schoonhoven - Werkendam - Dongemond, inclusief Hollands Diep en Haringvliet, zonder de Hollandse lJssel.
Bemalen
Bemalen is het beheersen van het peil van het oppervlakte- of grondwater. Men gebruikt pompen of een gemaal voor het bemalen.
Beneden Merwede
De Beneden-Merwede vormt de benedenloop van de rivier de Merwede. Het traject begint bij Werkendam, waar de Boven-Merwede zich splitst in een grotere zuidelijke tak, de Nieuwe-Merwede, en de noordelijke Beneden-Merwede. Bij Dordrecht splitst de Beneden-Merwede zich in de Noord (naar rechts) en de Oude Maas (naar links).
Bergse Maas
De Bergse Maas is een gegraven rivier in Noord-Brabant, die sinds 1904 de Maas vanaf Well in westelijke richting voortzet. Voorbij Geertruidenberg, het stadje waaraan de Bergse Maas zijn naam ontleent, vormt de Amer zijn (natuurlijke) voortzetting. De Bergse Maas vormt de zuidelijke begrenzing van het Land van Heusden en Altena. De lengte is 29 km.
Bergumermeer
Het Bergumermeer (Fries: Burgumermar) is een meer in Friesland ten oosten van Bergum. Het Prinses Magrietkanaal verdeelt het meer in een noordelijk en een zuidelijk deel. Het vaarwater in zuidelijke richting sluit aan op het kanaal De Lits dat naar De Leijen voert.
Berkel
De Berkel is een rivier die in Duitsland ontspringt en in Nederland door de Achterhoek stroomt en in de IJssel uitmondt.
Besheersdiep
Het Besheersdiep is een kanaaltje in de provincie Groningen. Het loopt van de Lauwers langs het dorp Visvliet naar het Van Starkenborghkanaal. Het wordt ook wel Visvlieterdiep genoemd.
Bestuurlijk Overleg Voordelta
Dit overleg beoordeelt de toelaatbaarheid van nieuwe ontwikkelingen. Overheden die in de Voordelta bestuurlijke bevoegdheid hebben zijn lid van het bestuurlijk overleg, daaronder vallen ministeries, provincies, gemeenten, natuur- en recreatieschappen, waterschappen en bestuurlijke vertegenwoordigers van beleidsplannen van aangrenzende wateren.
Biesbosch
Het Nationaal Park De Biesbosch (kortweg "De Biesbosch") is een natuurgebied in Nederland. Het is een zoetwatergetijdengebied met kreken en wilgenvloedbossen. Het gebied kent vele recreatieve mogelijkheden. De Biesbosch bestaat uit de Brabantse Biesbosch en de Hollandse Biesbosch.
Bifurcatie
Een bifurcatie is een gaffelvormige splitsing of tweedeling. Bij rivieren wordt van een bifurcatie gesproken als een rivier zich splitst in twee takken die elk deel uit maken van verschillende stroomgebieden. Dit gebeurt zeer zelden.
Binnenbedijkte Maas
De Binnenbedijkte Maas is een afgedamde tak van de Maas in de Hoeksche Waard. De Binnenbedijkte Maas wordt in de volksmond vaak kortweg Binnenmaas genoemd.
Binnenberm
Extra verbreding aan de landzijde van de dijk om het dijklichaam extra steun te bieden en/of om zandmeevoerende wellen te voorkomen.
Binnendieze
De Binnendieze is het gedeelte van de beek de Dieze binnen de muren van de binnenstad van 's-Hertogenbosch.
Binnendijks
Binnendijks is een term die wordt gebruikt om de droge landzijde van een dijk mee aan te geven. In tegenstelling tot het buitendijkse gebied zal dit binnendijkse gebied, bijvoorbeeld een polder, tegen overstromingen beschermd zijn.
Binnentalud
Het binnentalud is de helling van de binnenkant van de dijk. Doordat het buitentalud een andere functie (waterkeren) heeft dan het binnentalud (zorgen dat de dijk ook aan de binnenkant stabiel blijft en dat je naar boven kunt lopen) verschillen beide zijden van de dijk qua helling en hebben ze daarom ook een verschillende naam gekregen.
Binnenteen
De onderrand van het dijklichaam aan de landzijde van de dijk (de overgang van dijk naar maaiveld).
Binnenvaart
De binnenvaart is het vervoer van goederen over rivieren, kanalen en meren door middel van binnenvaartschepen.
Binnenwater
De binnenwateren van een land bestaan uit de voor binnenvaartschepen bevaarbare rivieren, kanalen en meren. Een binnenwater heeft geen verbinding met zee.
Binnenzee
Een binnenzee is een zee die door een (nauwe) zeestraat verbonden is met andere zeeën en/of oceanen of een zee die helemaal niet verbonden is met een andere zee en dus volledig ingesloten door land.
B.L. Tijdenskanaal
Het B.L. Tijdenskanaal of Verenigd Kanaal is een waterweg in Oost-Groningen van ongeveer 15,5 km lengte. Bij Veelerveen komen het Ruiten Aakanaal en het Mussel Aakanaal samen en vanaf daar gaan ze verder als B.L.Tijdenskanaal. Even ten zuiden van Rhederbrug komt het Veendiep, die een doorgaande vaarverbinding vormt met de Westerwoldse Aa, in het kanaal uit. Even ten zuiden van Nieuweschans komt het kanaal uit in de Westerwoldse Aa.
Blauwalg
Blauwalgen of blauwwieren is een orde van bacteriën die net als planten door fotosynthese zich van energie voorzien. Het chlorofyl is echter eenvoudiger van vorm dan bij de planten. Een andere naam voor deze groep is cyanobacteriën.
Blauwe vlag
De blauwe vlag is ingesteld door de FEE (Foundation for Environmental Education) om internationaal de kwaliteit van zwemwater te kunnen vergelijken. Om voor een blauwe vlag in aanmerking te komen moet een zwemlocatie voldoen aan strenge eisen op gebied van waterkwaliteit en veiligheid. De waterkwaliteit moet voldoen aan de streefwaarden die gesteld in de Europese zwemwaterrichtlijn. Streefwaarde zijn, de term zegt het al, waarden waarnaar gestreefd wordt, een soort ideale waarden. Er zijn ook grenswaarden in de Europese zwemwaterrichtlijn gesteld en deze grenswaarden zijn de eisen waaraan het water minimaal moet voldoen. Een water kan dus voldoen aan de Europese richtlijnen en toch geen Blauwe Vlag krijgen.
Boezem
De boezem is dat deel van het oppervlaktewater dat geen vast peil heeft en is vaak onderdeel van een polder. Als het water tijdelijk wordt bewaard, om bijvoorbeeld later te worden geloosd, spreekt men wel van bergboezem. Over het algemeen is de boezem het water dat direct op zee of op het IJsselmeer wordt geloosd. Dat het water geen vast peil heeft, wil niet zeggen dat er niet naar een beplaald peil wordt gestreeft. Dit peil noemt men het streef- of boezempeil.
Boorne
De Boorne (Fries: Boarn) is een riviertje in de provincie Friesland, dat stroomt van het Ouddiep bij Bakkeveen tot Oude Schouw, waar het uitmondt in het Prinses Margrietkanaal.
Borkum
Borkum is het westelijkste Oost-Friese waddeneiland. Het ligt voor de kust van de Nederlandse provincie Groningen, doch oostelijk van het verlengde midden van de Westereems.
Boterdiep
Het Boterdiep (Gronings: Botterdaip) is een kanaal van de haven van Uithuizen tot het Van Starkenborghkanaal bij Noorderhoogebrug. Het kanaal is 25 km lang.
Botulisme
Botulisme is een vergiftiging door het vergif botuline waaraan vooral watervogels en vissen sterven. Er zijn 7 verschillende typen botulisme waaronder enkele die gevaarlijk zijn voor de mens. De bacterie, Clostridium botulinum, die botulisme veroorzaakt kan zich alleen onder bepaalde omstandigheden snel vermenigvuldigen.
Boven-Merwede
De Boven-Merwede is een rivier in West-Nederland die de voortzetting vormt van de Waal. Ze begint bij kasteel Loevestein, waar de Waal en de Maas vroeger samenkwamen en waar de historische grens tussen Gelre en Holland ligt. Tegenwoordig vormt de Boven-Merwede de grens tussen Zuid-Holland en Noord-Brabant.
Bovenrivierengebied
Het door Rijn en Maas gevoede rivierengebied ten oosten van de lijn Schoonhoven - Werkendam - Dongemond. De waterstanden worden daar niet beinvloed door het getij van de Noordzee.
Brakwater
Brakwater komt voor bij de overgang van zoetwater naar zeewater. Deze overgangsgebieden kenmerken zich naast een relatief lage zoutconcentratie door getijdewerking. Hierdoor ontstaat een gespecialiseerd biotoop.
Bres
Gat in de waterkering.
Broedval
Broedval is de overgang van schelpdierlarven vanuit de waterfase naar de bodem.
Bron
Een bron (ook: wel) is een plaats waar water uit de grond komt. Men onderscheidt puntbronnen en diffuse bronnen. Een puntbron is een plek waar een duidelijke waterstoom boven de grond komt. Bij een diffuse bron is zijn er meerdere punten waar het water uit de grond treedt. Dit wordt ook wel kwel genoemd.
Brouwersdam
De Brouwersdam is het zevende bouwwerk van de Deltawerken. De Brouwersdam sluit het Brouwershavense Gat af. Door deze afsluiting ontstond het Grevelingenmeer.
Brouwerssluis
In 1978 is de Brouwerssluis in gebruik genomen. De sluis is onderdeel van de Brouwersdam en verbindt het Grevelingenmeer met de Noordzee.
Buitendijks
Buitendijks is een term die aangeeft dat bijvoorbeeld landbouwgronden aan de rivierzijde van een dijk gelegen zijn. Vaak zijn dit moeilijk begaanbare slikgronden of de wadden. In het buitendijkse gebied liggen de uiterwaarden.
Buitentalud
Het buitentalud is de helling van de buitenkant van de dijk, oftewel de kant van de dijk waar het water tegenaan stroomt.
Buitenwater
Het buitenwater is het water dat een polder omgeeft. Anders gezegd: al het water dat niet binnen de begrenzing van de polder is. Dit kan een boezemwater of een randmeer betreffen.
Bullewijk
De Bullewijk is een riviertje van ongeveer 3 km. Het stroomt tussen de Amstel tot aan de kruising van de Waver met het riviertje de Holendrecht.
Bron: Wikipedia, Technische Adviescommissie Waterkeringen, Delta Wateren
