Dam
Een dam is een dwars door een water gelegen afsluiting, bedoeld om water te keren.

 

Damsterdiep
Het Damsterdiep is het kanaal gelegen tussen de stad Groningen en Delfzijl. Het is genoemd naar Appingedam, waarvan het bijvoeglijk naamwoord Damster is.

 

Damwand
Een damwand is een grondkerende constructie, die bestaat uit een verticaal in de grond geplaatste wand. De wand bestaat uit losse elementen (planken) die door middel van mes en groef met elkaar zijn verbonden.

 

Dauw
Dauw is een vorm van neerslag die ontstaat als waterdamp in de lucht op vaste voorwerpen condenseert.

 

Debiet
Debiet is een term uit de stromingsleer, toegepast in o.a. de hydrologie, civiele techniek, de meet- en regeltechniek en procestechniek en staat voor de hoeveelheid doorstromend medium (vloeistof of gas) per tijdseenheid.

 

Debietmeter
Een debietmeter is een meetinstrument waarmee de doorstroming (debiet) van een gas of vloeistof per tijdseenheid gemeten kan worden.

 

Deel, Den
Het gemaal Den Deel, gelegen in het Boterdiep tussen Frammklap en Onderdendam is een gemaal om de gevolgen van de bodemdaling door de winning van aardgas te compenseren.

 

Delf
De Delf is een, voor de 9e eeuw aangelegde, waterweg van Delfzijl (= zijl in de Delf) naar Winsum.

 

Deltahoogte
Na de overstromingsramp van 1953 heeft de Deltacommissie een veilige hoogte voor de waterkeringen (=dijken en duinen) vastgesteld. De commissie heeft bepaald dat  in het Deltagebied de waterkeringen aan de norm 1/4000 moeten voldoen. Dat wil zeggen dat de waterkeringen een superstorm moeten kunnen doorstaan. Zo’n superstorm komt gemiddeld maar eens in de 4000 jaar voor. Op basis van deze veiligheidsnorm heeft men toen de kruinhoogte van de dijken berekend die nodig was om die veiligheid van 1/4000 per jaar te garanderen. In het Deltagebied moest in totaal ruim 160 km waterkering worden aangepakt, waarvan 25 km duinen. De ‘deltaversterkingen’ zijn pas in de jaren negentig van de vorige eeuw afgerond.

 

Deltaplan
Het deltaplan is één van de meest revolutionaire waterbouwkundige projecten ter wereld.  De Deltacommissie stelde voor de zeearmen in het deltagebied volledig af te sluiten en alle zeeweringen op de zogenoemde ‘deltahoogte’ te brengen. Als uitgangspunt daarvoor gold een waterhoogte van vijf meter boven NAP bij Hoek van Holland. De kans op overstroming zou daarmee uitkomen op 1/4000 per jaar voor het deltagebied en het noorden en 1/10.000 per jaar voor de Randstad. Alleen de Nieuwe Waterweg en de Westerschelde bleven open voor de scheepvaart in verband met de economische belangen van Rotterdam en Antwerpen. Dijken zouden hier op deltahoogte moeten worden gebracht.

 

Deltawerken
De Deltawerken zijn een verdedigingssysteem tegen hoog water uit zee in Nederland (met name in Zeeland).

 

Diemerzeedijk
De Diemerzeedijk loopt van Amsterdam tot voorbij Muiden. De dijk van klei is in de dertiende eeuw aangelegd om het land tegen de Zuiderzee te beschermen. Met de aanleg van het Merwedekanaal -nu het Amsterdam-Rijnkanaal- in 1892 kwam de Diemerzeedijk tamelijk geïsoleerd te liggen.

 

Diepgang
Diepgang is de diepte van een schip onder de waterspiegel.

 

Dieptemeter
Een dieptemeter geeft de diepte onder water aan.

 

Dieze
Dieze of Diest is de oude benaming voor de huidige Run, of Essche Stroom, een zijriviertje van de Dommel. Daar de nog steeds bredere Dieze in de Middeleeuwen als de hoofdstroom werd gezien, heette toen zo ook het stuk na de samenvloeiing bij Halder. De riviertakjes die later binnen de binnenstad van 's-Hertogenbosch vielen, kregen dus de naam Binnendieze.

 

Diffuse bronen
Plaatsen waar lozingen van geringe omvang vrijkomen die een grote spreiding in ruimte en tijd te zien geven (waardoor ze bijzonder lastig zijn om aan te pakken).

 

Dijk
Een dijk is een door mensen aangelegde waterkering die een gebied beschermt tegen hoog water. Een lage dijk noemt men een kade. Binnen Nederland zijn twee (bestuurlijke) typen dijken: de primaire waterkeringen en de secundaire waterkeringen. De primaire waterkeringen beschermen ons tegen het buitenwater, het water dat oncontroleerbaar kan stijgen zoals op zee, de rivieren en het IJsselmeer. De secundaire waterkeringen, ook wel boezemkades genoemd, beschermen ons tegen het binnenwater in meren, boezems en kanalen.

 

Dijkdoorbraak
Een dijkdoorbraak is het doorbreken van een dijk. Deze kan veroorzaakt worden doordat er een te grote druk van het zeewater is, ratten de dijk 'opvreten' of door slijtage van een dijk of onstabiel geworden zijn door kwel.

 

Dijkgraaf
De dijkgraaf is de benaming voor de voorzitter van een waterschap. Een dijkgraaf is vergelijkbaar met de functie van burgemeester. Bij sommige waterschappen heet deze functie: watergraaf.

 

Dijkring
Een dijkring (ook: dijkringgebied) is een gebied dat beschermd wordt tegen buitenwater door een primaire waterkering of door hoge gronden. De dijkring is niet de dijk om het gebied, maar het gebied dat wordt beschermd. Dijkringen zijn soms onderling verbonden door verbindende dijken. Een dijkring moet niet verward worden met een ringdijk, dit is een secundaire waterkering die een droogmakerij omdijkt.

 

Dinkel
De rivier de Dinkel begint in Duitsland en komt Nederland binnen bij Losser in Twente. De rivier verlaat Nederland weer in de buurt van Denekamp, om uit te monden in de Vechte bij Neuenhaus.

 

Dintel
De Dintel is een water in Noord-Brabant en loopt van Oudenbosch naar Standdaarbuiten. Hier komt ook de Mark erbij en gaat het onder de naam Dintel naar Stampersgat, langs Dinteloord, waar het uitkomt via het Volkerak in het Hollands Diep.

 

Dollard
De Dollard is een zeearm, onderdeel van de Waddenzee, op het grensgebied van Nederland en Duitsland. De rivier de Eems mondt hier in uit en stroomt daarna door naar de Noordzee.

 

Dommel
De Dommel is een rivier in de Kempen en de Meierij van 's-Hertogenbosch. Hij meet 146 kilometer, waarvan 20 kilometer op Belgisch (Limburgs) grondgebied en 120 op Nederlands (Brabants) grondgebied. De Romeinen noemden hem Dutmala, waarvan Dommel een verbastering is.

 

Doodtij
Doodtij is de periode dat het verschil tussen laag- en hoogwater minimaal is. Dit treedt eens het 14 dagen op als de zon en de maan elkaars invloed minimaliseren. Dit gebeurt bij het eerste en laatste kwartier van de maan. Doodtij is het tegenovergestelde van springtij.

 

Doorlaatmidel Katse Heule
Uit de Zandkreekdam zijn twee caissons gehaald en vervangen door kokers die afgesloten kunnen worden door een beweegbare schuif. De Oosterschelde en het Veerse Meer zijn dus weer met elkaar in verbinding gebracht. Met de schuif kan uitwisseling van water tussen de Oosterschelde en het Veerse Meer geregeld worden. Men verwacht dat door de ingebruikname van de Katse Heule (juni 2004) de waterkwaliteit van het Veerse Meer zal verbeteren waardoor de problemen van te veel zeeslaontwikkeling, overmatige algengroei en zuurstofloosheid in de diepere delen van het meer zullen verminderen. Het waterpeil Veerse Meer kan ook met de schuif beïnvloed worden. Het doorlaatmiddel is genoemd naar het dorpje Kats dat vlak in de buurt ligt, heule is het Zeeuwse woord voor doorlaatmiddel.

 

Doorspoelbeleid
Doorspoelbeleid omvat alle afspraken die gemaakt zijn over het bestrijden van te hoge zoutgehaltes in de Nederlandse polder-boezemstelsels door deze regelmatig met zoet water door te spoelen.

 

Dordtsche Kil
De Dordtsche Kil is een getijderivier in de provincie Zuid-Holland die de Oude Maas verbindt met het Hollandsch Diep en de Hoeksche Waard scheidt van het Eiland van Dordrecht.

 

Drainage
Drainage is een waterbouwkundige term voor het permanent ontwateren van de bodem. Dit houdt in het kunstmatig verlagen van het grondwaterpeil.

 

Drenthse Aa
De Drentsche Aa of Drentse Aa is de enige beek in Nederland die (grotendeels) zijn oorspronkelijke meandererende loop heeft behouden. Vreemd genoeg heet de beek alleen in Groningen de Drentsche Aa. In Drenthe zelf heet hij vanaf het punt waar het Anreeperdiep en het Amerdiep samenkomen achtereenvolgens: het Deurzerdiep, het Loonerdiep, het Taarloschediep, het Oudemolenschediep, het Schipborgschediep en het Westerdiep.

 

Drenthse Hoofdvaart
De Drentsche Hoofdvaart (soms: Drentse Hoofdvaart) is het verbindingskanaal van het Meppelerdiep en de Reest in Meppel naar het Noord-Willemskanaal bij Assen.

 

Driehoeksmeting
Een driehoeksmeting of triangulatie is een meting waarbij men gebruik maakt van de eigenschap van een driehoek dat de driehoek volledig is bepaald wanneer we een zijde (de basis) en de aanliggende hoeken kennen. Met behulp van driehoeksmeting zijn op deze wijze de Rijksdriehoekscoördinaten in het driehoeksnet bepaald.

 

Driewegsluis
Een driewegsluis is een schutsluis met drie stel deuren. Dit soort sluizen is zeldzaam, omdat de voorwaarde, drie peilen die op een punt bijelkaar komen, terwijl op die plek een sluis nodig is, niet veel voorkomt.

 

Drinkwater
Onder drinkwater wordt water verstaan dat geschikt is voor menselijke consumptie. Hiermee wordt meestal leidingwater bedoeld. Leidingwater kan worden onderverdeeld in drinkwater, het water dat we inderdaad drinken, warm tapwater en huishoudwater. Drinkwater komt in de meeste huizen uit de kraan. In verreweg de meeste huizen wordt dit zelfde water ook gebruikt om bijvoorbeeld mee te douchen of om het toilet mee door te spoelen. Gezuiverd door het waterleidingbedrijf is de waterkwaliteit zo goed dat het voor consumptie geschikt is.

 

Droogmakerij
Een droogmakerij is een bemalen gebied (polder) dat van oorsprong een meer of ander groot open water was. Aangezien een droogmakerij volledig naar menselijk inzicht kon worden ingericht, is het een ultieme vorm van een cultuurlandschap.

 

Droogtestudie
De droogtestudie Nederland is een integrale studie naar het waterbeleid en - beheer in periodes met een schaarste aan water.

 

Duiker
Een duiker is een kokervormige constructie, gelegen in wegen of toegangsdam, die is bedoeld om wateren met elkaar te verbinden. Bij een duiker wordt in principe de bodem van de watergang onderbroken, dit in tegenstelling tot een brug.

 

Duin
Een duin is een heuvel van fijn zand langs de kust, een rivier of op andere plekken. Een duin ontstaat door het verwaaien van zand tot een heuvel.

 

Dukdalf
Een dukdalf is een meerpaal en is vaak te vinden voor een brug of een sluis om een boot aan af te meren. De term is waarschijnlijk een verbastering van duc d'Alve (Hertog van Alva).

 

Duurzame ontwikkeling
In maatschappelijke behoeften voorzien zonder in te teren op natuurlijke rijkdommen.

 

Dynamische handhaving kustlijn
In 1990 besloot de Nederlandse regering dat de kustlijn niet verder mag afkalven en moet blijven waar deze ligt op de zogenaamde Basiskustlijn. Sindsdien wordt jaarlijks zand vanuit zee naar het strand en/of de aangrenzende onderwateroevers gebracht om de basiskustlijn te handhaven.

 

Bron: Wikipedia, Delta Wateren