K

K

Kade
Een kade of kaai is een lage waterkering die minder dan 2 meter bover het omringende maaiveld uitkomt. Een kade is ook een aanlegplaats voor schepen in een haven, ook wel aanlegkade of kademuur genoemd.

 

Kaderrichtlijn Water
Eind 2000 is de Europese Kaderrichtlijn Water officieel van kracht geworden. Doel van de richtlijn is het scheppen van een kader voor de bescherming van aquatische ecosystemen. Daarnaast beoogt de richtlijn duurzaam gebruik van water te bevorderen. Een nevendoel is de harmonisatie van de Europese regelgeving op het gebied van water. In principe moeten eind 2015 alle wateren voldoen aan de gestelde ecologische kwaliteitsdoelstellingen.

 

Kanaal
Een kanaal of vaart is een door de mens (al dan niet met machines) gegraven vaarweg, meestal in een rechte lijn aangelegd, hoewel er soms opzettelijk 'rondom' wordt gegraven, zoals bijvoorbeeld de Gentse ringvaart.

 

Kanaal Almelo-De Haandrik
Het Kanaal Almelo-De Haandrik is een zijtak van het Overijssels Kanaal en sluit hier ter hoogte van Vroomshoop op aan.

 

Kanaal Almelo-Nordhorn
Het Kanaal Almelo-Nordhorn was een scheepvaartroute tussen de Nederlandse stad Almelo en het Duitse Nordhorn.

 

Kanaal door Zuid-Beveland
Het Kanaal door Zuid Beveland is een kanaal in Zeeland dat, in noord-zuid richting, loopt van Wemeldinge naar Hansweert. Het kanaal is een verbindingsweg voor de scheepvaart tussen de Oosterschelde en de Westerschelde.

 

Kanaal van Gent naar Terneuzen
Het Kanaal van Gent naar Terneuzen is een kanaal dat de stad Gent in België verbindt met de Westerschelde, waardoor de stad dus een rechtstreekse verbinding met de Noordzee heeft. Het kanaal mondt uit in Terneuzen, op enkele honderden meter van de Westerscheldetunnel.

 

Kanaal Wessem-Nederweert
Het Kanaal Wessem-Nederweert ligt, zoals de naam al aangeeft, tussen de plaatsen Wessem en Nederweert. Het kanaal is 17 km lang en verbindt de Zuid-Willemsvaart bij Nederweert met de Maas in Wessem.

 

Kanaliseren
Kanaliseren is het rechttrekken van meanderende beken of rivieren. De waterloop krijgt zo het karakter van een kanaal. Het kanaliseren is bedoeld om het water sneller af te voeren, zodat de bovenstrooms gelegen landerijen minder wateroverlast hebben.

 

Karrevelden
Diepgelegen, natte, brakke natuurgebieden tussen de dijk en de binnendijk.

 

Keermuur
Een keermuur is een stijf, grondkerend kunstwerk dat door een groot gewicht en een brede voet een grote standzekerheid kan bereiken. Een keermuur is meestal van gewapend beton.

 

Keersluis
Een keersluis is een sluis die water keert, oftewel tegenhoudt. Aangezien elke sluis water tegenhoudt, lijkt de naam een beetje dubbelop. Sluizen kunnen echter meerdere functies vervullen, en men spreekt van een keersluis als het voornaamste doel van de sluis het keren van hoogwater is. Een keersluis bevat vaak één of meerdere spuisluizen, om het water achter de keersluis te kunnen lozen op de zee of het meer. Bekende keersluizen zijn de Maeslantkering en de Haringvlietkering.

 

Kerstvloed 1717
De kerstvloed van 1717 was het gevolg van een noordwesterstorm, die in de kerstnacht het kustgebied van Nederland, Duitsland en Scandinavië trof. In totaal verdronken ca. 14.000 mensen. Het was de laatste grote overstroming in Noord-Nederland. Het water reikte tot de stad Groningen en ook tot o.a. Zwolle, Dokkum, Amsterdam en Haarlem. Veel dorpen die dicht bij zee lagen, zoals West-Vlieland en dorpen achter de zeedijken in Groningen, werden volledig verwoest.

 

Ketelmeer
Het Ketelmeer is een randmeer dat ligt aan de monding van de IJssel.

 

Keur
Verordening met strafbepaling van een waterschap.

 

Keurgebied
Gebied waarop de keur van toepassing is.

 

Kingbeek
De Kingbeek is een beek in Limburg (Nederland). De bron bevindt zich nabij Obbicht vlakbij het Julianakanaal. De beek loopt via Obbicht en Grevenbicht naar Vissersweert waar zij uitmondt in de Maas.

 

Kleine Dommel
De Kleine Dommel is een rivier in de Kempen en de Meierij van 's-Hertogenbosch. Hij ontstaat uit de samenvloeiing van de Grote Aa met de Sterkselse Aa in Heeze en stroomt bij Nuenen in de Grote Dommel.

 

Klimaatverandering
Klimaatverandering is de verandering van het gemiddelde weertype of klimaat over een bepaalde periode. De verandering kan bijvoorbeeld bestaan uit een stijging of daling van de gemiddelde temperatuur op aarde en van de gemiddelde hoeveelheid neerslag.

 

Klink
Klink of inklinken is het proces van volumevermindering van grond als gevolg van het onttrekken van grondwater. Klink kan bijvoorbeeld ontstaan bij bemaling in een polder.

 

Kolk
Een kolk (ook: wiel, waai en weel) is de aanduiding voor een bepaald type oppervlaktewater. Langs rivier- en zeedijken zijn kolken de overblijfsels van dijkdoorbraken. Door het rondkolkende water zijn diepe gaten ontstaan, nu vaak kleine, diepe poelen. Bij het doorbreken was de kracht van het water vaak zo groot, dat de dijk niet meer te dichten was. Om de kolk werd dan een nieuw stuk dijk gebouwd. Een kolk kan ook een gegraven poel voor drink- of bluswater zijn, zoals in de westelijke Veluwezoom waar bijvoorbeeld in Wageningen onder meer de Peppelderkolk en de Kolk van Leeuwen bewaard zijn gebleven. Een dergelijke kolk wordt ook wel dobbe genoemd. Een andere betekenis van het woord kolk is de ruimte tussen de twee deurparen van een schutsluis.

 

Kortsluitgeulen
Kortsluitgeulen doorsnijden het plaatgebied tussen hoofd- en nevengeul. Kenmerkend is dat ze zich hierbij verplaatsen (migreren) en uiteindelijk verzanden.

 

Krammer
Krammer is het westelijk deel van het water, dat oostelijk Volkerak heet. Tussen de Krammer en het westelijk gelegen Grevelingenmeer ligt de Grevelingendam.

 

Kreek
Een kreek ontstaat als gevolg van een dijkdoorbraak of is een restant van een ingedijkte vroegere getijdegeul. Na een dijkdoorbraak zorgt het in en uit stromende water (onder invloed van eb en vloed) er vaak voor dat de geul een behoorlijke diepte bereikt. Na dichting van het gat in de dijk blijft de kreek over.

 

Krib
Een krib (ook: hoofd, bol of kop) is een korte stenen dam in de rivierbedding, haaks op de zomerkade, die het stroomprofiel van de rivier beperkt. Deze kribben worden om de paar 100 meter aan beide zijden van de rivier in het zomerbed aangelegd. Op die manier wordt het meanderen van de rivier voorkomen en is de rivier beter bevaarbaar.

 

Kristalwater
Kristalwater is water dat als oplosmiddel is opgenomen in het kristalrooster van een chemische stof. Kristalwater komt heel veel voor in zouthydraten, kristallen van eiwitten, maar ook in kristallen van polaire organische stoffen.

 

Kritiek grensprofiel
Grensprofiel dat aan de landwaartse zijde van het duin is gesitueerd. Als het kritiek grensprofiel doorbreekt, is het duin als totaal bezweken.

 

Kromme Mijdrecht
De Kromme Mijdrecht is een riviertje die loopt van Woerdense Verlaat en uitmond in de Amstel bij Amstelhoek.

 

Kromme Raken
De Kromme Raken is een zijtak van het Reitdiep, gelegen in de gemeente De Marne, provincie Groningen. Het water wordt ook wel aangeduid met Schouwerzijlsterriet, naar de sluis de Schouwerzijl.

 

Kromme Rijn
De Kromme Rijn is een rivier in de provincie Utrecht. Het is een aftakking van de Rijn, die begint bij Wijk bij Duurstede. Ze volgt de oude loop van deze rivier, waarvan de huidige hoofdtak als Lek verder naar het het westen stroomt. De Kromme Rijn is circa 28 km lang.

 

Kruin
Het hoogste punt van het dijklichaam.

 

Kunstwerk
Een kunstwerk is een door de mens gemaakt object. Het begrip wordt gebruikt in waterbouw voor daar gebruikte objecten zoals een aquaduct, dijk, gemaal, stuw, sluis of vistrap.

 

Kust
De kust is de rand van het land aan zee. Bij een meer of een rivier spreekt men van oever. Met de kust wordt ook wel eens het strand bedoeld.

 

Kwel(water)
Wanneer water onder druk uit de grond komt, dan spreekt men van kwel. In het algemeen ontstaat kwel door een ondergrondse waterstroom van een hoger gelegen gebied naar een lager gelegen gebied. Dit kan zich afspelen over afstanden van enkele meters tot vele kilometers. Kwelwater vormt bronnen. In een modern ontwaterd gebied wordt kwelwater meestal weggevangen in sloten voordat het in het maaiveld aan de oppervlakte treedt. Dit is één van de oorzaken van verdroging van natuur.

 

Kwelder
Een kwelder (ook: gors, schor of schol, de verschillende namen zijn regionaal) is een begroeide buitendijkse landaanwas die niet meer bij een gemiddeld hoog water onderloopt. Alleen bij erg hoge waterstanden komt hij blank te staan. De term wordt ook wel gebruikt voor een onbedijkte aangeslibte kleibank. Waneer de kwelder onderloopt, dan blijft er telkens wanneer het water wegloopt wat nieuwe modder liggen. Hierdoor wordt de kwelder langzaam maar zeker steeds droger.

 

Kwelkade
Een achter de bandijk gelegen ongeveer 50 centimeter hoge kade die het kwelwater opvangt.

 

Kwellengte
De afstand die door water ondergronds wordt afgelegd voordat het weer aan de oppervlakte komt.

 

Bron: Wikipedia, Technische Adviescommissie Waterkeringen, Delta Wateren