Sassevaart
De Sassevaart is de voorloper van het Kanaal van Gent naar Terneuzen.

 

Schaardijk
Rivierdijk die onmiddellijk aan het zomerbed grenst.

 

Schelde
De Schelde is een rivier die ontspringt in Noord-Frankrijk en door Vlaanderen via Antwerpen naar de Noordzee stroomt. Vanaf deze grote havenstad stroomt de rivier naar het Westen. Oorspronkelijk verdeelde zij zich daar in twee takken, de Oosterschelde en de Westerschelde of Honte, waarbij de Oosterschelde aanvankelijk de voornaamste tak vormde. De verbinding met de Oosterschelde is echter verbroken sinds Walcheren en Zuid-Beveland met het vasteland van Brabant verbonden werden. Tot die tijd werd echter de Oosterschelde gebruikt als scheepvaartweg. Via het Schelde-Rijnkanaal kan Rotterdam nu snel en veilig worden bereikt. Via de Westerschelde stroomt het Scheldewater langs Terneuzen, Breskens en Vlissingen de Noordzee in.

 

Schelde-estuarium
Het Schelde-estuarium loopt van de monding van de Westerschelde in de Noordzee tot Gent. Bij de sluizen van Gent houdt de invloed van het getij op.

 

Schelde-Rijnkanaal
Het Schelde-Rijnkanaal loopt van Antwerpen naar het Volkerak en is onderdeel van de vaarroute die Antwerpen met Rotterdam verbindt.

 

Schie
De Schie is een naam die voor vier waterlopen in de omgeving van het Nederlandse Overschie wordt gebruikt. We onderscheiden de Delfshavense Schie, de Delftse Schie, de Rotterdamse Schie en de Schiedamse Schie.

 

Schie-Schiekanaal
Het Schie-Schiekanaal is een water in Rotterdam dat de verbinding vormt tussen de Delfhavense Schie en de Rotterdamse Schie.

 

Schiermonnikoog
Schiermonnikoog (Eilanders: Lytje Pole; Fries: Skiermûntseach) is een gemeente en uit het westen gerekend het vijfde Nederlandse waddeneiland. Het behoort bij de provincie Friesland.

 

Schinkel
De Schinkel is een kleine gekanaliseerde zijrivier van de Amstel, in Amsterdam, die begint in De Nieuwe Meer en eindigt (via de Kostverlorenvaart, Singelgracht en Westerkanaal) in het IJ.

 

Schoorwal
Een schoorwal is een landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die die bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee, veelal evenwijdig aan de kust.

 

Schouw
De schouw is de toezicht op waterstaatswerken als watergangen en waterkeringen. De schouw wordt in de regel uitgevoerd door het waterschap. De schouw is meestal een visuele inspectie; men bekijkt of de sloot schoon genoeg is, de kade geen scheuringen vertoont enz. Schouw kan echter ook met behulp van instrumenten worden gedaan.

 

Schutsluis
Een schutsluis houdt het waterpeil van een rivier of kanaal in stand, maar maakt in tegenstelling tot een stuw scheepvaart wel mogelijk.

 

Secundaire waterkering
Iedere waterkering die geen primaire waterkering is, is een secundaire waterkering. Het kenmerk van een secundaire kering is, is dat de kering tegen binnenwater beschermt. Hiermee wordt bedoeld dat het waterniveau aan de buitenzijde gecontroleerd kan worden (dit in tegenstelling tot de primaire waterkeringen). Men spreekt vaak van kade in plaats van dijk.

 

Sediment
Sediment is de benaming voor door wind, water en/of ijs verplaatste en vervolgens afgezette korrels of deeltjes. Voorbeelden van sedimenten zijn grind, zand en klei.

 

Seizoensberging/voorraadberging
Het conserveren van een deel van het neerslagoverschot van de winter ten behoeve van het watertekort in de zomer en/of het realiseren van bekkens of plassen ter bestrijding van verzilting.

 

Selwerderdiepje
Het Selwerderdiepje is de naam van de (voormalige) benedenloop van de Hunze.

 

Septic tank
Een septic tank is een waterdichte bak waarop het riool van een huis is aangesloten. In een septictank verteren de vaste delen en de vloeibare delen worden geloosd op het oppervlaktewater. Ook wordt het water dat uit een septictank stroomt soms verder gereinigd in een rietland of helofytenfilter. Daar waar geen oppervlaktewater is, wordt op het grondwater geloosd.

 

Sifon
Een sifon of onderleider is een duiker die (meestal) onder een ander water door loopt. Van de zijkant gezien heeft deze duiker een U-vorm. Sifons worden aagelegd als een gebied met eenzelfde peil wordt doorsneden door een watergang met een ander, afwijkend peil.

 

Simonszand
Simonszand is een klein waddeneiland dat ligt tussen Schiermonnikoog en Rottumerplaat. Het eiland bestaat uit een langgerekte zandplaat van ongeveer anderhalve kilometer lang en een paar honderd meter breed.

 

Singelgracht
Een singelgracht of singel is een overblijfsel van de verdedigingsgracht van een vestingstad. De gracht loopt om de stad heen.

 

Sint Elisabethsvloed 1404
De Sint Elisabethsvloed van 1404 was een watersnoodramp die plaatsvond op of rond 19 november 1404, de naamdag van Sint Elisabeth. Overstromingen vonden vooral plaats in Vlaanderen en Zeeland.

 

Sint Elisabethsvloed 1421
De Sint Elisabethsvloed van 1421 was een watersnoodramp die plaatsvond op of rond 19 november 1421, de naamdag van Sint Elisabeth. Het ging hier waarschijnlijk om een bijzonder zware noordwesterstorm gevolgd door een zeer hoge stormvloed. Van springvloed zoals in 1953 was toen geen sprake maar het natte weer was er de oorzaak van dat het "opperwater" afkomstig van de rivieren nog zeer hoog stond. De dijkdoorbraken en overstromingen richtten in Zeeland en Holland grote verwoestingen aan, waarbij zeker tweeduizend mensen de dood vonden.

 

Slaperdijk
Een slaperdijk is een landinwaarts gelegen reservedijk bij een zeedijk, op een plaats waar stormvloeden geneigd zijn door te breken en waar een groot achterland bedreigd wordt. De slaperdijk is potentieel zeewerend, en ligt als het ware te slapen. Slaperdijken zijn te vinden langs sommige stukken van de Noordzeekust, de Waddenzeekust en de voormalige Zuiderzeekust. In gebieden met een historie van landaanwinning werd een oude zeedijk soms gehandhaafd als slaperdijk, en de nieuwe zeedijk werd wakerdijk genoemd. Ook zijn er slaperdijken langs rivieren, zoals de slaperdijk bij Rhenen waar een eventuele overstroming van de Rijn de Gelderse Vallei bedreigde. Slaperdijken hebben, nu de zeedijken op Delta-hoogte zijn gebracht, geen zeewerende functie meer, maar vanwege hun cultuurhistorische waarde worden ze beschermd.

 

Sleephopperzuiger
Een sleephopperzuiger wordt in de volksmond vaak baggerschip genoemd. Een sleephopperzuiger is een schip dat door middel van grote sterke pompen en motoren, zand, klei, slib en zelfs grind van de waterbodem kan zuigen.

 

Slib
Vervuild slib kan ernstige gevolgen hebben voor het milieu. Vervuild slib kan zich door opwerveling makkelijk van de ene naar de andere plek verplaatsen en op een andere plaats schade aanrichten. Ook kan op langere termijn het grondwater verontreinigd raken.

 

Slikken
Slikken zijn kale stroken slijk tussen geulen en de dijk of een schorgebied. Ze overstromen bij vloed. Slikken liggen hoger dan NAP –2m. Slikken, schorren, platen en ondiepwatergebieden zijn gebieden die horen bij een estuarium.

 

Sloot
Een sloot is een watergang meestal in een polder die gebruikt wordt om land in percelen te verdelen. De tweede belangrijke functie van een sloot is als onderdeel van de waterhuishoudkundige infrastructuur om overtollig water weg te kunnen pompen uit een polder. Hiertoe is het belangrijk dat de stroming van het water onbelemmerd is. Hierop worden de sloten bij de schouw gecontroleerd.

 

Slotermeer
Het Slotermeer (Fries: Sleater Mar) is een meer tussen drie de plaatsen Sloten, Balk en Woudsend in het zuidwesten van de provincie Friesland.

 

Slufter
Een slufter is een doorbraak van de zee door de duinen, waardoor landinwaarts een kreek ontstaat.

 

Sluis
In de waterbouwkunde is een sluis of sas een kunstwerk gelegen in een waterkering en in de eerste plaats bedoeld om water te keren. In de tweede plaats dient een sluis om water of schepen door te laten.

 

Sluis Panheel
De sluis Panheel ligt in het kanaal Wessem-Nederweert, nabij de plaats Panheel. Het complex omvat twee sluizen: de oude sluis (gebouwd tussen 1925 en 1928) en de nieuwe sluis (gebouwd tussen 1989 en 1992).

 

Sneekermeer
Het Sneekermeer (Fries: Snitsermar) is een meer in de provincie Friesland, gelegen tussen de stad Sneek en de dorpen Terhorne en Goingarijp, dat vooral bekend is vanwege zijn grote populairiteit bij watersporters. Het meer is in de Middeleeuwen ontstaan als gevolg van ontginning van het veen.

 

Sneeuw
Sneeuw is meestal uit wolken vallende neerslag die bestaat uit ijskristallen.

 

Spaarne
Het Spaarne is een rivier, in Noord-Holland, Nederland. De rivier stroomt door Haarlem en Spaarndam. Oorspronkelijk vormde het Spaarne een verbinding tussen het Haarlemmermeer en het IJ. Bij Spaarndam mondde het Spaarne uit in Het IJ.

 

Spreng
Een spreng is een door mensen gegraven beek. Sprengen komen veel voor op de Veluwe en werden gebruikt voor de aandrijving van watermolens en/of voor water voor de wasserijen.

 

Sprengkop
Een sprengkop is en ander woord voor bron. Uit deze sprengkop stroomt het bronwater via een kanalenstelsel naar de gewenste plek.

 

Springtij / springvloed
Springtij of springvloed is een vloed waarbij de zon en de maan tegelijkertijd het zeewater op aarde door hun zwaartekracht dezelfde kant op trekken. De maximale hoogte van het water is hierdoor hoger dan bij een normale vloed, die vrijwel alleen door de maan wordt veroorzaakt.

 

Spui
Het Spui is een water in Zuid-Holland dat de verbinding vormt tussen de Oude Maas en het Haringvliet en de scheiding tussen de voormalige eilanden Putten (zie Voorne-Putten) en de Hoeksche Waard.

 

Spuien
Spuien is het lozen van water door een spuisluis. Spuien gebeurt met name op die plekken waar het water op buitenwater (de zee) moet worden geloost. Omdat het peil van het buitenwater door de eb- en vloedbewegingen niet steeds hetzelfde is kan er alleen met eb, als dus het buitenwater lager is dan het binnenwater worden gespuid.

 

Spuisluis
Een spuisluis is een sluis bedoeld om binnenwater te spuien en buitenwater te keren. Vandaar dat het ook wel keersluis wordt genoemd.

Staande golf
Met een staande golf wordt bedoeld een golf waarbij de locaties van de knopen (amplitude nihil) en buiken (amplitude maximaal) een vaste plek in de ruimte hebben. Dit in tegenstelling tot een lopende golf, waarbij er geen plaatsen in de ruimte zijn met een amplitude die lokaal gelijk is aan nul, zoals in een knoop.

 

Stadskanaal
Het Stadskanaal is een kanaal in de provincie Groningen. In 1765 werd door de stad Groningen besloten een kanaal te laten graven van Bareveld tot Ter Apel, dit om de ontginning van het hoogveen van het Bourtangermoeras te bevorderen.

 

Starkenborghkanaal, Van
Het Van Starkenborghkanaal verbindt het Prinses Margrietkanaal (provincie Friesland) met het Eemskanaal (provincie Groningen).

 

Sterk water
Sterk water is een term die wordt gebruikt bij het conserveren van organismen door deze ondergedompeld in een vloeistof (het sterke water) te bewaren. Meestal wordt hier een van twee verschillende vloeistoffen mee bedoeld een waterige oplossing van ethylalcohol (ethanol) van ca 70% of een oplossing van het gas formaldehyde in water, formaline genaamd.

 

Stootoever
Stootoever is de benaming voor de oever van een rivier of beek waar de stroming van het water vlakbij loopt. Deze oever vormt als het ware de buitenbocht van de rivier.

 

Stormvloed 838
Op 26 december 838 loopt bij een stormvloed een groot deel van noord-west Nederland onder. Gebrek aan goede dijken was een belangrijke oorzaak van deze watersnoodramp. De stormvloed wordt genoemd in een geschrift van een Franse bisschop.

 

Stormvloedkering Oosterschelde
De stormvloedkering wordt bediend vanuit het Topshuis Neeltje Jans. De kering gaat dicht als zeewaterstanden worden verwacht van NAP +3 m of hoger. Statistisch gebeurt dit twee maal per jaar en ook in de praktijk blijkt de kering gemiddeld twee maal per jaar dichtgaat. Onderdeel van de Deltawerken.

 

Stormvloedkering Hollandse IJssel
De Stormvloedkering Hollandse IJssel is het oudste bouwwerk van de Deltawerken (1958). De Stormvloedkering staat in de Hollandse IJssel vlakbij Rotterdam en Krimpen aan den IJssel.

 

Strand
Een strand is een strook land langs het water (een zee, oceaan of een meer) die relatief vlak is. Een strand loopt zeewaarts naar beneden, en gaat over in de zeebodem. Landwaarts loopt het strand iets omhoog.

 

Stratificatie
In het water liggen verschillende lagen op elkaar die niet vermengen. Deze lagen zijn ontstaan door verschillen in zoutgehalte en/of verschillen in temperatuur. Het gevolg van stratificatie is dat zuurstof moeilijk van de bovenste naar de ondergelegen laag komt en daardoor ontstaat in de onderste laag en in de bodem zuurstofarmoede of zelfs zuurstof-loosheid. Als gevolg van deze zuurstofloosheid sterven bodemdieren en dat heeft uiteraard ook gevolgen voor vogelsoorten die voor hun voedsel afhankelijk zijn van deze bodemdieren.

 

Striene
De Striene was een water dat liep tussen de Schelde bij Tholen en de Maas. Na de Sint-Elisabethsvloed in 1421 zijn de waterlopen in de Maas- en Rijndelta drastisch gewijzigd, en is het water de Striene opgehouden te bestaan.

 

Stroomdalflora
Planten uit de bovenloop van de Rijn die zich over het stroomgebied hebben verspreid. Ze vestigen zich meestal op de drogere plaatsen zoals oeverwallen, rivierduinen en dijken.

 

Stroomgebied
Een stroomgebied is het gebied dat zijn water via een rivier afvoert. De grens van een stroomgebied wordt de waterscheiding genoemd.

 

Stroomgebieddistrict
Het administratief gebied van land en zee bestaande uit een of meer aangrenzende stroomgebieden, samen met de ermee geassocieerde grondwateren en kustwateren.

 

Stuw
Een stuw is een kunstwerk dat water tegenhoudt om het op een bepaald peil te houden. Stuwen kunnen vast of regelbaar zijn. Een vaste stuw geeft altijd hetzelfde peil. Bij een regelbare is er een inrichting (bijv. een klep) die er voor zorgt dat er in verschillende periodes een ander peil kan worden ingesteld. Zo is het peil in de winter vaak lager dan in de zomer.

 

Stuwdam
Een stuwdam is een door de mens in een rivier gebouwde versperring.

 

Stuwmeer
Een kunstmatig stuwmeer ontstaat doordat mensen een stuwdam in een rivier plaatsen die het water tegenhoudt. Met het grote verval dat op deze manier ontstaat kan een waterturbine worden aangedreven die een elektrische generator laat draaien. Op deze manier wordt schone elektrische energie opgewekt. In andere gevallen wordt een stuwmeer aangelegd als regulator en voorraad voor irrigatie.

 

Swalm
De Swalm (Duits: Schwalm) is een kleine zijrivier van de Maas, die oostelijk van Wegberg in Duitsland ontspringt en in Midden-Limburg bij Swalmen in de Maas uitmondt.

 

Bron: Nederland leeft met water, Wikipedia, Technische Adviescommissie Waterkeringen, Delta Wateren