W
Waal
De Waal is een zijarm van de Rijn, die zich ter hoogte van Pannerden splitst in het Pannerdensch Kanaal naar rechts (het noorden, van Doornenburg tot Wijk bij Duurstede bekend als Neder-Rijn en vandaar af als Lek) en de Waal naar links (het westen).
Waaltje
Het Waaltje of de Waal is de naam van een dode riverarm door het eiland IJsselmonde. De Waal is de officiële naam, 't of het Waaltje is de naam die lokaal wordt gebruikt. Het Waaltje loopt van Hendrik-Ido-Ambacht via Rijsoord naar Barendrecht en Heerjansdam waar het, via een gemaal verbonden is met de Oude Maas.
Wad
Met het wad wordt over het algemeen het waddengebied tussen Nederland, Duitsland en Denemarken en de daartoe behorende Waddeneilanden bedoeld, ofwel de Waddenzee. Maar wad zelf betekend buitendijkse gronden die alleen bij vloed onder water komen, dit is uiteraard het geval met het wad.
Waddeneilanden
De Waddeneilanden liggen in de Noordzee, ten noorden van Nederland en Duitsland en ten westen van Denemarken. Tussen de eilanden en het vaste land ligt de Waddenzee, die bij eb grotendeels droogvalt en daardoor een zeer belangrijk fourageergebied is voor vogels.
Waddenzee
De Waddenzee is een binnenzee die aan de ene kant grenst aan de Waddeneilanden en de Noordzee en aan de andere kant begrensd wordt door het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken.
Wadi
Een wadi is een rivierdal in droge gebieden dat gedurende het grootste deel van het jaar droog staat. Gedurende natte periodes en regenbuien stroomt echter veel water door de wadi. Er stroomt meestal ook veel grondwater door een wadi. In Nederland worden soms in stedelijke gebieden ook soortgelijke kunstmatige wadi's aangelegd in plaats van rioolafvoer van regenwater. Deze zijn bedoeld zodat tijdens hevige stortbuien het riool niet overvol wordt. Het is een toepassing van stedelijk waterbeheer.
Wantij
Het wantij is de plaats waar de vloedstromen van de beide zeegaten aan weerszijden van een waddeneiland elkaar ontmoeten. Hier is de vloedstroom het zwakst en bezinkt het meeste slib. Hierdoor is dit de meest ondiepe zone.
Warme golfstroom
De warme golfstroom is in de geografie een stroming in de oceaan die warm water, opgewarmd in de tropen, in het Caraïbisch gebied. Vervolgens steekt het ter hoogte van Kaap Hatteras de noordelijke Atlantische Oceaan over en bereikt Europa ter hoogte van de Golf van Biskaje. Daarna stroomt hij verder naar het noorden via onder meer de Noordzee tot aan de Noordelijke IJszee.
Waterbeheer
Waterbeheer is het totaal aan activiteiten die tot doel hebben om het grond- en oppervlaktewater zo goed mogelijk te beheren. Dat betekent het zorgdragen voor veiligheid tegen overstromingen en het zorgdragen voor de aanwezigheid of aanvoer van voldoende water van goede kwaliteit.
Waterconsumptie
Zie waterverbruik.
Waterdamp
Waterdamp is een aerosol van water. Dit betekent een fijne verdeling van miniscule waterdruppeltjes in de lucht. Mist is hier een voorbeeld van. Waterdamp kan ook beschouwd worden als een oplossing van water in oplosmiddel lucht.
Watergang
Een watergang is een lijnvormig object dat water voert. Men onderscheidt:
- een rivier, een natuurlijke watergang
- een beek, eveneens een natuurlijk watergang, maar minder breed dan een rivier
- een kanaal, een watergang in de regel aangelegd voor de scheepvaart
- een hoofdwatergang, een watergang aangelegd voor de waterafvoer, meestal in onderhoud bij een waterschap
Ieder waterschap heeft zo zijn eigen benamingen. Zo wordt een hoofdwatergang bijv. ook: tocht, wetering, vaart, gracht, waterleiding, open-leiding, gang, wijk, priel, geul, waterloop, mond enz. genoemd - een sloot, een watergang aangelegd voor de waterafvoer, meestal in onderhoud bij de eigenaren
- een greppel, hetzelfde als sloot, maar deze staat meestal droog
Watergebruik Waterhuishouding Waterkering Waterkracht Waterkrachtcentrale Waterkringloop Waterkwaliteit Waterkwaliteitsbeheer Waterkwantiteitsbeheer Waterloop Watermanagement Watermolen Waterrad Waterrecht Waterschap Waterscheiding Waterslag Watersnoodramp Watersnoodramp 1703 Watersnoodramp 1825 Watersnoodramp 1916 Watersnoodramp 1953 Watersport Watersprong Waterstaat Watersysteem Watertoets Waterval Waterverbruik Watervervuiling Watervrees Waterweg Waterwolf, De Weer Westereems Westerschelde Westfriese Omringdijk Wetland Wieringermeerpolder Windmolen Winschoterdiep Winsumerdiep Wolderwijd Worm
Aanwenden van water zonder dat de oorspronkelijke eigenschappen aan betekenis verliezen; ofwel benutting van water op een wijze dat hergebruik mogelijk blijft.
Waterhuishouding houdt in het beheer van het water van een land. Onderwerpen binnen de waterhuishouding zijn:
Een waterkering is een lijnvormig object dat twee peilgebieden scheidt. Juridisch onderscheidt men primaire waterkeringen en secundaire waterkeringen. Fysiek onderscheidt men dijken (dijk, kade, wal), vaste dammen, kunstwerken (damwand, beer, sluis, coupure), duinen en hoge gronden.
Waterkracht is de naam voor energie die wordt ontleend aan water, hetzij door gebruik te maken van een hoogteverschil hetzij door gebruik te maken van de stroomsnelheid van water.
Waterkrachtcentrales of hydraulische centrales zijn elektriciteitscentrales die stromend of neerstortend water gebruiken om een turbine in beweging te brengen. Ze bevinden zich op stromen en rivieren, met al dan niet een kunstmatige dam. Het verval en het debiet van de stroom zijn bepalend voor de werking.
Met het begrip waterkringloop wordt het natuurkundige proces bedoeld hoe zeewater, via wolken, neerslag en waterwegen/grondwater terugkomt bij de beginstaat: zeewater.
Waterkwaliteitkan worden omschreven als de samenstelling van het oppervlaktewater en grondwater. Deze verschilt op verschillende plekken, tijdstippen en dieptes. De waterkwaliteit wordt beïnvloed door natuurlijke processen en door de mens. De waterkwaliteit kan vanuit verschillende invalshoeken beschouwd worden.
Alle activiteiten gericht op het bevorderen van een gewenste hoedanigheid en deugdelijkheid van water.
Alle activiteiten die zijn gericht op de verdeling van waterhoeveelheden.
Verschijningsvorm van water die op basis van fysische samenhang een geheel vormt dat meestal naar een gezamenlijk eindpunt stroomt.
Beleid/beheer van water en van de daarop van invloed zijnde maatschappelijke processen, ondersteund door onderzoek.
Een watermolen is een molen die de stroming in een beek of rivier doormiddel van een waterrad omzet in rotatie-energie, die nuttig kan worden gebruikt voor het malen van graan of het persen van olie.
Een waterrad maakt het mogelijk arbeid te verrichten welke de zwaartekracht- en bewegingsenergie benut. Op deze manier kunnen machines zoals bijvoorbeeld breekmolens of generatoren aangedreven worden. Een molen aangedreven door een waterrad heet een watermolen.
Waterrecht is dat deelgebied van het publiekrecht dat de institutionele kanten van de waterhuishouding regelt.
Een waterschap of hoogheemraadschap is een overheidsinstantie die in een bepaalde regio in Nederland tot taak heeft de waterhuishouding te regelen. Ook wordt de term waterschap gebruikt om de regio aan te duiden waarover die instantie gaat. Het gebied wordt niet bepaald door gemeentegrenzen of provinciegrenzen, maar door het stroomgebied van water in een bepaalde regio.
Een waterscheiding is de grens van twee stroomgebieden.
Waterslag is een begrip uit de hydraulica. Een waterslag treedt op wanneer de stroming van een vloeistof in een gesloten leiding plotseling tot stilstand wordt gebracht, bijvoorbeeld door het abrupt sluiten van een kraan. De energie van het stromende water wordt dan omgezet in een drukgolf die door de leiding gaat lopen.
Een watersnoodramp is een ramp waarbij water een verwoestende uitwerking heeft.
De watersnoodramp 1703 was een gevolg van een storm die tussen 7 en 9 december 1703 passeerde. De ramp had duizenden slachtoffers tot gevolg. Er zijn geen windmetingen beschikbaar maar wel een schat aan verslagen en dagboeken die er geen misverstand over laten bestaan dat het bittere ernst was. De verpletterende storm, zoals die wordt omschreven, bereikte in de nacht zijn hoogtepunt en leidde niet alleen tot enorme schade maar ook tot tal van dijkdoorbraken.
Tussen 3 en 5 februari 1825 werden de provincies Groningen, Friesland en Overijssel getroffen door ernstige dijkdoorbraken en overstromingen waardoor meer dan 800 het leven verloren.
Op 13 en 14 januari 1916 was er een watersnood rond de Zuiderzee. Op tientallen plaatsen braken de dijken door. Deze stormvloed leidde tot de Zuiderzeewerken en de oprichting van de stormvloedseindienst.
In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 bleken veel dijken in de provincies Zeeland en Zuid-Holland niet bestand tegen de combinatie van springtij en een noordwester storm. Zowel op de eilanden als verder landinwaarts kwamen grote stukken land onder water te staan. 1835 mensen kwamen om en veel vee verdronk. De watersnoodramp leidde tot het Deltaplan.
Watersport is in brede zin een verzamelnaam voor vormen van sport die in of op het water beoefend worden. In engere zin staat het alleen voor die vormen van sport waarbij met een boot of (surf)plank gevaren wordt.
Watersprong is een begrip uit de hydraulica. Een watersprong is in feite een staande golf. De golf wil zich in stroomopwaartse richting voortbewegen, maar kan dat niet, omdat het water zelf sneller naar beneden stroomt dan de golf er tegenin kan wandelen. Een watersprong is dus zichtbaar als een plotse verhoging van de waterstand in benedenstroomse richting, en markeert daarmee de overgang van superkritische naar subkritische stroming.
Waterstaat is een verzamelnaam voor de activiteiten van de Nederlandse overheid gericht op het geschikt maken en beheren van het grondgebied voor menselijk gebruik.
Een stelsel van aan water gebonden fysische, chemische en biologische factoren die in samenhang een ecologisch systeem in stand houden.
Het proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten. Het instrument waarmee in overleg tussen waterbeheerders en voor de ruimtelijke plannen verantwoordelijke derden uiteenlopende wateraspecten (watertekort, wateroverlast, waterkwaliteit en veiligheid (en bodemdaling) vroegtijdig en op een goede manier kunnen worden ingebracht in ruimtelijke plannen.
Een waterval is een geologische formatie die ontstaat doordat water stroomt over een gesteentelaag die harder, en dus erosie-bestendiger is, dan een daaronder liggende laag. Als de bovenlaag door het water wordt doorbroken ontstaat een plotseling hoogteverschil.
Gebruik waarna het water verloren is gegaan (verdampt, in organismen is opgenomen, in de grond gezakt), dus niet meer zonder verdere maatregelen beschikbaar is voor nieuw gebruik.
Watervervuiling omvat alle activiteiten die het milieu van het oppervlaktewater in negatieve zin aantast.
Watervrees (ook wel aquafobie) is een specifieke fobie, een pathologische angst voor water, aan water gerelateerde activiteiten als zwemmen of soms andere vloeistoffen.
Een waterweg is een kanaal of vaart. Dit is een door de mens (al dan niet met machines) gegraven vaarweg, meestal in een rechte lijn aangelegd, hoewel er soms opzettelijk 'rondom' wordt gegraven, zoals bijvoorbeeld de Gentse ringvaart.
De Waterwolf is een boezemgemaal dat het noordwesten van de provincie Groningen en de kop van de provincie Drenthe bemaalt, op een peil van -0,93 m t.o.v. NAP. Dit peil wordt het Electrapeil genoemd.
Onder weer verstaan we de huidige gesteldheid van de atmosfeer. Dit kan beschreven worden aan de hand van bijvoorbeeld de temperatuur, de luchtvochtigheid, neerslag, bewolking en wind.
De Westereems is de benedenloop van de rivier de Eems, waar hij via de Dollard en de Waddenzee in de Noordzee uitmondt.
De Westerschelde is een van de zeearmen van Zeeland. In tegenstelling tot de Oosterschelde, de Grevelingen en het Haringvliet is deze niet afgesloten door een van de deltawerken.
De Westfriese Omringdijk is een groot dijkstelsel van allemaal korte dijken die met elkaar verbonden zijn midden in het historische regio West-Friesland. De Westfriese Omringdijk omringt van oorsporng eigenlijk niets anders dan het merendeel van het oude gewest Westflinge. Daaruit is door aantal verschillende redenen de huidige benaming van het gebied dat het omringt, de regio West-Friesland ontstaan. De Omringdijk loopt via de bekende steden Enkhuizen, Hoorn, Alkmaar, Schagen, Medemblik en opnieuw Enkhuizen.
Wetland is een nat gebied als moerassen, vennen, veen- of plasgebieden, natuurlijk of kunstmatig, blijvend of tijdelijk, met stilstaand of stromend water, zoet, brak of zout, met inbegrip van zeewater waarvan de diepte bij eb niet meer is dan zes meter.
Wieringermeer is een polder (streek) en gemeente in de kop van de provincie Noord-Holland. De gemeente telt 12.524 inwoners (1 juni 2005) en heeft een oppervlakte van 309,37 km² (waarvan 102,70 km² water).
Windmolens zijn molens die de bewegingsenergie van de lucht (wind) omzetten in rotatie-energie van de wieken, bijvoorbeeld voor het verplaatsen van water.
Het Winschoterdiep is het kanaal dat van Winschoten (de Rensel en de Pekel Aa) naar het Eemskanaal bij Groningen loopt.
Het Winsumerdiep is een kanaal van het Boterdiep bij Onderdendam naar het Reitdiep bij Schaphalsterzijl. Het is een overblijfsel van de Delf.
Het Wolderwijd is een van de Veluwerandmeren. Aan de noordoever ligt de provincie Flevoland, en aan de zuidoever de provincie Gelderland. Bij Harderwijk gaat het voorbij het nieuwe aquaduct over in het Veluwemeer terwijl het bij Zeewolde overgaat in het Nuldernauw.
De Worm (Duits: Wurm) is een riviertje gelegen in het grensgebied van de Nederlandse provincie Limburg en de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen.