Culturele kringloop

Culturele waterkringloop & religie

Elk mensenleven is onlosmakelijk verbonden met water, zonder water is er geen leven. De antieke filosofen beschreven water als een van de vier elementen die de aarde vormen. De andere waren aarde (grond), vuur en lucht. Voor de Kgi indianen in Colombia vormen drie elementen het begin van het leven: de moeder, de nacht en het water. In alle culturen is water verbonden met het leven en wordt het gebruikt bij rituelen en tradities rond de geboorte, bij het dagelijkse leven, bij genezing en bij de dood. Pasgeboren kinderen worden gebaad (gedoopt), niet alleen om het lichaam te reinigen, maar ook om het krachten van het water te geven. Water staat symbool voor de geestkracht van de mens en voor de sterfelijkheid: het water zal er immers nog zijn als de mensen er niet meer zijn.


 

Ook Hindoes gebruiken water voor rituele zuivering. Een simpel contact met het heilige water van de Ganges is al voldoende om onreinheid weg te wassen. De Ganges is echter sterk vervuild waardoor nogal wat mensen ziek worden na hun bad. Toch willen ze liever niet dat het water gezuiverd wordt, omdat op die manier de heiligheid van de rivier aangetast zou kunnen worden.


 

Verhalen
In veel religieuze verhalen speelt water een bijzondere rol. In tal van scheppingsverhalen bestaat de oervorm van de wereld uit een grote oceaan waaruit het leven ontspringt. Ook het verhaal van de zondvloed is een terugkerend thema. Uit de bijbel kennen we Noach die een ark bouwde en zo zichzelf, zijn familie en een dwarsdoorsnede van het planten- en dierenrijk redde van de verdrinkingsnood. Maar ook de Azteken kenden een zondvloed. In hun heilige verhalen komen vier catastrofes voor, die de huidige wereld schiepen door de oude te vernietigen. Eén van die rampen was een gigantische vloed die de hele aarde onder water zette. De mensen veranderden in vissen. Slechts enkelen wisten de ramp in een boot te overleven. En zo werd de huidige wereld geboren.

Regendansen
Om de oogst veilig te stellen heeft de mens altijd geprobeerd het weer te beïnvloeden met offers en rituele dansen. De indianen uit Noord-Amerika dansten uren, soms dagen, achtereen om de goden van de regen aan te roepen. In Macedonië liepen kinderen in processie naar een bron om de hemel om regen te smeken.

Bron: Nederlands Watermuseum